Prawo unijne

Czy sędzia zarekomendowany przez nową KRS  może orzekać?

Jak pisałam we wpisie o tym ,że Izba Dyscyplinarna SN  nie jest sądem w ocenie Sądu Najwyższego natomiast  „nowa Krajowa Rada Sądownictwa” (KRS) nie jest organem bezstronnym i niezawisłym.  Wyrok SN ma swoje konsekwencje, bo jak to w końcu jest? Czy jakikolwiek  sędzia zarekomendowany nową KRS może w ogóle orzekać ?

 

 

 

 

kiedy sędzi nie może orzekać?

 

 

 

 

 

 

Kiedy prawo zabrania sędziemu rozstrzygać sprawę?

 

 

 

 

 

 

Zacznę od tego, że  każda procedura postępowania przed sądem cywilizowanego państwa musi  dawać możliwość  odsunięcia  sędziego od wydania orzeczenia. Dlaczego? Ano po  to żeby zagwarantować sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy. 

Wyobraź sobie, że prokuratorem   jest  brat sędzi albo pozywasz sąsiada, a tu się okazuje, że sąsiadka to kuzynka sędziego. Do tego  ulubiona.  Uwierzysz w sprawiedliwy wyrok? No właśnie. Ja też nie. Nasz ustawodawca również i dlatego  każda procedura postępowania przed sądem w Polsce, czy to karnym czy cywilnym,  daje możliwość wyłączenia konkretnego sędziego od  orzekania czyli  od rozstrzygnięcia sprawy.

 Skupię się na procedurze cywilnej, ale zasady w karnej są identyczne. I dodam jeszcze, że oczywiście podobne są też postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym. 

Zasady są proste. Po pierwsze  są przypadki kiedy sędzia nie może rozstrzygać sprawy i wydawać orzeczenia, bo prawo mu zabrania.  I takie sytuacje masz wymienione w kodeksie postępowania cywilnego (kpc) w art. 48. Klasyk, to orzekanie w sprawach własnej rodziny.  Sędzia nie może też rozstrzygać na przykład apelacji od wyroku, który wydał w pierwszej instancji.   Zrozumiałe, bo  wtedy kontrolowałby sam siebie, co kompletnie nie ma sensu.   Z podobnych przyczyn sędzia nie może rozstrzygać sprawy, kiedy  był w niej wcześniej pełnomocnikiem albo radcą prawnym jednej ze stron.

Reasumując: samo prawo zabrania sędziom orzekania  w sprawach własnej rodziny (krewnych i powinowatych)  oraz we wszystkich sytuacjach kiedy sędzia jakoś kontrolowałby swoje poprzednie orzeczenie. Ewentualnie znałby stan sprawy jako adwokat albo radca prawny jednej ze stron.

 

 

 

 sędzia zarekomendowany przez nową KRS może sam się wyautować
Nie tylko samo prawo może wykluczyć orzekanie danego sędziego. W pewnych wypadkach możesz to zrobić Ty albo sam zainteresowany sędzia.

 

 

 

 

 

 

Jak możesz odsunąć konkretnego sędziego od rozstrzygania sprawy?

 

 

 

 

 

 

 

Ale  na tym zabezpieczenia niezależności i  bezstronności rozstrzygnięcia się nie kończą. Przepisy dają jeszcze możliwość  wyłączenia sędziego na wniosek.   Możesz taki złożyć jako strona postępowania jeśli  Twoim zdaniem „istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.”- art. 49 §1 kpc.

Taką okolicznością jest na przykład sytuacja gdy pozywasz najlepszą psiapsiółkę pani sędzi.  Oczywiście, musisz przynajmniej uprawdopodobnić dlaczego  chcesz żeby  dany sędzia został odsunięty od orzekania w Twojej sprawie.

Co więcej, sam sędzia może zażądać odsunięcia od sprawy dokładnie z tego samego powodu: istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.  I tu jest pies pogrzebany, bo co mają w tej sytuacji zrobić sędziowie powołani na stanowisko przez Prezydenta, ale zaopiniowani pozytywnie przez obecną  KRS?

Czy sędzia zarekomendowany przez nową KRS  może orzekać?

 

 

 

Sędzia, który  powinien był zostać wyłączona a orzekał  w sprawie równa się nieważność postępowania
Sędzia, który powinien był zostać wyłączona a orzekał w sprawie równa się nieważność postępowania

 

 

 

 

 

Co jeśli  wyrok wydał sędzia, który  powinien być odsunięty od sprawy ?

 

 

 

 

 

 

 

To  bardzo ważne pytanie, bo konsekwencje są  poważne. Po pierwsze jeśli wyrok albo inne orzeczenie kończące sprawę wydał sędzia, który  nie powinien  był orzekać, to mamy nieważność postępowania ( art. 379  pkt 4).  Czyli można sobie cały proces wyrzucić do kosza i zaczynamy od nowa.  Pół biedy kiedy taki „niuans” wychwyci sąd wyższej instancji w trakcie analizy apelacji czy kasacji, czyli dopóki wyrok jeszcze nie jest ostateczny (czyli mówiąc fachowo: nie jest prawomocny). Choć i tak  jest to mocno niekomfortowa sytuacja. Dodam na  wszelki wypadek, że  sąd odwoławczy zawsze sam z siebie (czyli z urzędu)  musi zbadać czy aby  postępowanie nie było nieważne.  W ogóle nie trzeba takie wniosku składać w apelacji czy kasacji.

Ale wracam do  tematu, czyli jak wyrok nieprawomocny, to jeszcze pół biedy, ale co jeśli  Ci się wyrok uprawomocnił? Egzekucja w toku a tu nagle  facet, którego pozwałeś  stwierdza, że jeden z sędziów  wydających wyrok  nie mógł tego zrobić? A czemu nie? Ano na przykład dlatego, że  został powołany na sędziego po rekomendacji  organu, który nie jest bezstronny i niezależny czyli nową KRS.  

 

Jeśli w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia, który  powinien  był zostać odsunięty od rozstrzygania w sprawie, to strony mają możliwość wznowienia postępowania (art. 401 pkt 1 kpc), mimo, że wyrok jest już prawomocny. 

Skargę o wznowienie postępowania możesz wnieść do 3 miesięcy od momentu kiedy dowiedziałeś się, że Twoją sprawę na którejkolwiek instancji sądził sędzia, który nie mógł orzekać. W pewnych rzadkich i określonych w kpc wypadkach, ten termin jest dłuższy niż  3 miesiące od dowiedzenia się.

Co więcej, skargę o wznowienie postępowania możesz wnieść aż do chwili kiedy  od daty wydania wyroku upłynęło 10 lat.

I znowu. W niektórych wypadkach, ściśle określonych  wypadkach, termin 10 lat  nie będzie liczony od daty wydania wyroku.

Wznowienie postępowania oznacza, że cała zabawa zaczyna się od nowa. Pomijając wstrzymanie toczącej się już egzekucji, efektem wznowienia może też być sądowy nakaz zwrotu wyegzekwowanego świadczenia.

Teraz sobie wyobraź, że po 15 latach  każą Ci zwrócić na przykład działkę  na której już zdążyłeś wybudować dom.

 

A teraz sobie wyobraź sobie, jakie masowe możliwości skarg o wznowienie postępowanie daje teoretycznie wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 2019r. Skoro KRS  nie jest bezstronna i niezależna,  to co z rekomendowanymi przez nią sędziami? Czy sędzia zarekomendowany przez nową KRS  może orzekać? Jeśli nie może,  to poza  masowymi wznowieniami postępowań   doczekamy się w Polsce grupy sędziów powołanych przez Prezydenta, pobierających co miesiąc uposażenie, ale nie mogących orzekać.  No to już jest  jakieś kuriozum, nie uważasz?

 

 

 

 

Czy sędzia zarekomendowany przez nową KRS może orzekać? Co z jego niezależnością i niezawisłością?
Czy sędzia zarekomendowany przez nową KRS może orzekać? Co z jego niezależnością i niezawisłością?

 

 

 

 

 

 

 

Czy sędzia zarekomendowany przez nową KRS  może orzekać – SN pyta Trybunał Konstytucyjny co dalej

Jak  już pisałam, sprawa jest na tyle poważna, że to zagrożenie dostrzegli sami sędziowie  powołani przez Prezydenta po rekomendacji KRS i SN. 

Na przykład sędziowie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, już  po wyroku TSUE z 19.11.2019r.   uznali  jako jedni z pierwszych, że skoro  zostali na te stanowiska powołani po rekomendacji nowej KRS, to składają wniosek o wyłączenie od orzekania. Nie czekali nawet na wyrok SN z 5.12.2019r.  Zgodnie z procedurą wniosek o wyłączenie złożyli do Sądu Najwyższego prosząc o wyznaczenie innego sądu apelacyjnego do rozstrzygnięcia sprawy. Chodzi o sprawę o sygnaturze II CO 108/19.

Sąd Najwyższy nabrał wątpliwości co właściwie rozbić, bo ustawy w tym  kpc, a także prawo unijne  nie dają jednoznacznej wskazówki co właściwie robić?

Po pierwsze jeśli Ci sędziowie nie mogą orzekać, to czy mogą w ogóle złożyć wniosek o wyłączenie?  Przecież taki wniosek pochodziłby wtedy od osoby  nieuprawnionej i  zawsze musiałby  być odrzucany. Czyli pat.  Ale może w takim razie po wyroku TSUE, i  w konsekwencji wyroku SN,  każdy taki sędzia zarekomendowany przez nową KRS  nie może orzekać już z mocy samego prawa unijnego, które ma pierwszeństwo nad krajowym?

Co na to  przepisy naszej Konstytucji?

Ano właśnie. W związku z tymi wątpliwościami SN  zwrócił się do naszego swojskiego  Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi.  W skrócie: pyta jak należy postąpić z takim wnioskiem o wyłączenie, kiedy składa go  sędzia zarekomendowany przez nową KRS w świetle przepisów Konstytucji oraz czy taki sędzia w ogóle może orzekać ?

Zobaczymy co i kiedy odpowie Trybunał.  Ten wyrok może być brzemienny w skutki. Tak, że   nowy rok 2020  zapowiada się  mocno interesująco  nie tylko na froncie nowych technologii i IT.

Pozdrawiam, Prawstoria

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Back to top button